Blog

Slechtnieuwsgesprekken voeren via een videoconsult?

Inmiddels hebben veel zorgverleners en zorgvragers de voordelen van videoconsulten aan den lijve ondervonden. Toch wordt fysieke nabijheid bij slechtnieuwsgesprekken nog steeds gezien als een noodzaak. Deze gesprekken zijn al lastig genoeg – is het niet ongemakkelijk of onpersoonlijk om dat via beeldbellen te doen? Uiteraard is het voor een groot deel persoonlijk, maar slechtnieuwsgesprekken via videoconsulten hebben ook zeker voordelen. We doken er voor je in.

thuisomgeving beeldbellenPositief verrast

Uit diverse onderzoeken (o.a. van de NFK) is gebleken dat zelfs als patiënten en zorgverleners positief tegenover videoconsulten staan, zij slechtnieuwsgesprekken toch nog steeds het liefst fysiek voeren. Toch moesten veel zorgverleners er wel aan tijdens de coronacrisis en vaak werden zij positief verrast. Zo deelde Gemma Bruins, manager zorg en facilitair bij ouderenzorgorganisatie Tangenborgh, in gesprek met Ingrid Brons van Waardigheid en trots: “[…] had je me vóór de coronacrisis gevraagd om een slechtnieuwsgesprek digitaal te doen, dan had ik me daar niets bij kunnen voorstellen. Nu weten we dat dat prima kan.”

Ook Helen Mertens, voorzitter van de Raad van Bestuur van Maastricht UMC+, deelde in een interview met Martijn Kagenaar dat ze aanvankelijk dacht dat fysiek contact echt noodzakelijk was voor slechtnieuwsgesprekken, maar dat in de coronatijd bleek dat de gesprekken er zelfs beter op worden wanneer ze digitaal gevoerd worden: “Enerzijds omdat mensen in hun vertrouwde omgeving zijn, anderzijds omdat je het gesprek in tweeën kunt splitsen. Eerst het slechte nieuws. Dat moet vaak even indalen. En dan bespreek je de voortgang later die dag.”

In de eigen vertrouwde omgeving

Het belang van die vertrouwde omgeving kwam ook naar voren bij het onderzoek van Martijn en Wyke Stommel naar de kwaliteit van videogesprekken. Martijn is pancreas- en leverchirurg bij het Radboudumc en zijn zus Wyke is conversatie-analist bij de Radboud Universiteit. Wyke gaf in dit interview in de Gelderlander aan dat uit hun onderzoek bleek dat patiënten zich ondanks de fysieke nabijheid meer op hun gemak voelden als ze thuis waren. Ze vult aan: “Het lijkt erop dat dokter en patiënt elkaar voor het goede begrip meer laten uitspreken. Ook vertrouwt de dokter meer op het oordeel van de patiënt over het genezen van de wonden. Zo verschuift de verhouding tussen dokter en patiënt.”

Minder vermoeiend

Voor patiënten met een slechtere conditie kan een fysiek bezoek aan de zorgorganisatie flink wat energie kosten. Volgens Martijn Stommel zijn het juist deze patiënten die beeldbellen zien als een voordeel: “Dan hoeven ze die vermoeiende gang naar het ziekenhuis niet te maken en mantelzorgers minder te belasten. En ja dus, bij de videoconsulten zitten ook slechtnieuwsgesprekken.”

slechtnieuwsgesprek met mantelzorgersMantelzorgers aanhaken

Deze verminderde belasting van mantelzorgers is sowieso een belangrijk voordeel. Wanneer videoconsulten gebruikt worden voor slechtnieuwsgesprekken kunnen mantelzorgers of familieleden gemakkelijk aangehaakt worden in het gesprek. Normaliter vereist dit soms enige planning: familieleden moeten bijvoorbeeld verlof opnemen voor een bezoek aan de arts, zijn slecht ter been of verblijven in het buitenland. Ook kon afgelopen jaar het coronavirus roet in het eten gooien: vaak mocht er maximaal 1 persoon mee met de patiënt. Door gesprekken via beeldbellen te voeren, kan iedereen die dit wil digitaal aanwezig zijn en vragen stellen.

Beeld is een vereiste

Het visuele aspect van beeldbellen betekent dat videoconsulten meer geschikt zijn voor slechtnieuwsgesprekken dan telefonische consulten. De zorgverlener krijgt zo alsnog de nonverbale cues van de patiënt mee, kan de emoties aflezen van diens gezicht en houding. Martijn Stommel beaamt dit: “Visueel contact is belangrijk om als dokter de juiste momenten te kiezen voor empathie.” Ook Gemma Bruins benadrukt: “een scherm voegt een dimensie toe, je ziet elkaars houding en mimiek.”

In de coronatijd had het videoconsult daarnaast een ander voordeel: medeleven tonen als zorgverlener is een stuk lastiger met een mondkapje op, aldus ondervraagde zorgverleners in het onderzoek van de NFK.

Geef de keuze

De Patiëntenfederatie benadrukt het belang om de patiënt wanneer mogelijk een keuze te geven. Met hun campagne Thuis kan het ook stimuleren ze patiënten om vaker om een alternatief te vragen voor een ziekenhuisbezoek. “Het kan niet voor elke ziekte”, aldus Dianda Veldman, voorzitter van de Patiëntenfederatie, in gesprek met het AD. “En sommige patiënten zullen het juist prettig vinden om een arts fysiek te ontmoeten. Maar wij vinden: je moet als patiënt kunnen kiezen. Zelfs een slechtnieuwsgesprek kan thuis fijner zijn.”

En daar ligt naar alle waarschijnlijkheid de kern: het digitaal voeren van een slechtnieuwsgesprek zal niet bij iedere patiënt de voorkeur hebben, maar het kan ook zeker voordelen bieden om dit wel te doen. Als men het idee dat het niet kan of niet wenselijk is loslaat, kan er in gesprek met de patiënt per situatie gekeken worden naar de voorkeur en de mogelijkheden. Zolang de optie er maar is.

 

Bronnen: 

Brons, Ingrid. “De positieve bijvangst van de coronacrisis: MDO’s via beeldbellen”. Waardigheid en trots, 30 juni 2020, https://www.waardigheidentrots.nl/praktijk/coronacrisis-mdo-beeldbellen/ Bezocht op 8 september 2021.

Engelen, Vivian en Dingemans, Irene. “Kankerzorg in de anderhalvemeter-samenleving: wat is jouw ervaring?” Nederlandse Federatie van Kankerpatiënten, 10 december 2020, https://nfk.nl/media/1/Downloads/201210-DJE-corona-II_rapportage_finaal.pdf Bezocht op 8 september 2021.

Hermans, Frank. “Beeldbellen tussen patiënt en arts: zo kan het consult ondanks coronacrisis gewoon doorgaan”. De Gelderlander, 30 maart 2020, https://www.gelderlander.nl/nijmegen/beeldbellen-tussen-patient-en-arts-zo-kan-het-consult-ondanks-coronacrisis-gewoon-doorgaan~a0302eb7/ Bezocht op 7 september 2021.

Kagenaar, Martijn. “‘Er valt echt niks te ontkennen!'” Donderdag de 12ehttps://martijnkagenaar.nl/download_file/view/84/198 Bezocht op 8 september 2021.

Mersbergen, Chris. “Vaker zorg via de webcam: ‘Zelfs een slechtnieuwsgesprek kan thuis fijner zijn'”. Algemeen Dagblad, 16 november 2020, https://www.ad.nl/binnenland/vaker-zorg-via-de-webcam-zelfs-een-slechtnieuwsgesprek-kan-thuis-fijner-zijn~ac5fc7f3/ Bezocht op 7 september 2021.

OpenSSL 3 (CVE-2022-3786 & CVE-2022-3602)

Na intensief onderzoek en testen hebben wij vastgesteld dat de kwetsbaarheid voor OpenSSL 3 (CVE-2022-3786 & CVE-2022-3602) geen invloed heeft op onze diensten.

Opening nieuwe vestiging in Stockholm, Zweden

Met trots kondigen we de uitbreiding van ons bedrijf aan met een nieuw kantoor in Stockholm, Zweden!

Text4Shell vulnerability CVE-2022-42889

Na intensief onderzoek en testen hebben wij vastgesteld dat de kwetsbaarheid voor Text4Shell vulnerability CVE-2022-42889 geen invloed heeft op onze diensten.

Verder lezen?

Ga terug naar alle actualiteiten