Bekijk de statuspagina voor

statusupdates en onderhoudsmeldingen.

EHDS (European Health Data Space)

Op weg naar gestandaardiseerde zorginformatievoorziening binnen Europa

Beschikbare gezondheidsdata voor burgers, zorgprofessionals, onderzoek en innovatie.

De European Health Data Space (EHDS) is een belangrijke Europese wetgeving die de manier waarop gezondheidsgegevens worden uitgewisseld en gebruikt fundamenteel verandert. Het doel van de EHDS is om op een veilige en gestandaardiseerde manier, over landsgrenzen heen, patiëntgegevens beschikbaar te stellen. Dit geldt zowel voor primair gebruik (leveren van zorg) als secundair gebruik (gepseudonomiseerde data voor onderzoeksdoeleinden).

Uitwisseling conform EHDS verplicht per 2029

De EHDS is per maart 2025 in werking getreden en verplicht Electronic Healthcare Record-systemen (EHR-systemen) om per maart 2029 de eerste datacategorieën conform de EHDS Implementation Guides beschikbaar te stellen in het EEHRxF formaat én te voldoen aan de eisen omtrent logging. Het gaat dan om:

  • De patiëntsamenvatting.
  • Het elektronisch voorschrijfbericht.
  • De medicatie-uitgifte.

Vanaf maart 2031 komen daar bij:

  • Beelden en verslagen.
  • Medische testresultaten als labuitslagen en verslagen.
  • Ontslagbrieven.

De basisprincipes van EHDS

  • Toegang en meer regie voor de patiënt

    Patiënten krijgen meer controle over hun eigen gezondheidsgegevens en kunnen deze eenvoudiger delen met zorgverleners, ook over landsgrenzen heen.

  • Verbeterde gegevensuitwisseling

    Zorgverleners moeten medische gegevens elektronisch en volgens uniforme standaarden EEHRxF, kunnen uitwisselen. Dit bevordert continuïteit van zorg en vermindert administratieve lasten.

  • Ondersteuning van innovatie en onderzoek

    Geanonimiseerde en beveiligde datasets kunnen worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek, beleidsontwikkeling en innovatie in de zorg.

  • Regulering van de markt

    Alle systemen die conform de EHDS onder een EHR-systeem vallen, moeten voldoen aan dezelfde eisen.

  • Toegang en meer regie voor de patiënt

    Patiënten krijgen meer controle over hun eigen gezondheidsgegevens en kunnen deze eenvoudiger delen met zorgverleners, ook over landsgrenzen heen.

  • Verbeterde gegevensuitwisseling

    Zorgverleners moeten medische gegevens elektronisch en volgens uniforme standaarden EEHRxF, kunnen uitwisselen. Dit bevordert continuïteit van zorg en vermindert administratieve lasten.

  • Ondersteuning van innovatie en onderzoek

    Geanonimiseerde en beveiligde datasets kunnen worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek, beleidsontwikkeling en innovatie in de zorg.

  • Regulering van de markt

    Alle systemen die conform de EHDS onder een EHR-systeem vallen, moeten voldoen aan dezelfde eisen.

Wat betekent de EHDS voor zorgorganisaties en leveranciers van zorg-IT?

Zorgorganisaties

EHDS regelt de manier waarop berichten in de zorg moeten worden uitgewisseld. Zorgorganisaties krijgen daarom direct te maken met de gevolgen van de invoering van de nieuwe wetgeving. Denk aan:

  • Aanpassing van IT-infrastructuur
    Systemen moeten interoperabel zijn en voldoen aan Europese standaarden voor data-uitwisseling conform het Europese uitwisselformaat EEHRxF, zoals HL7 FHIR.
  • Versterkte focus op datakwaliteit
    Betrouwbare en gestructureerde gegevens worden essentieel voor zowel primair gebruik (zorgprocessen) als secundair gebruik (onderzoek en analyse).
  • Nieuwe processen en governance
    Zorgorganisaties krijgen te maken met nieuwe verplichtingen rondom datatoegang, toestemming en gegevensdeling.
  • Samenwerking binnen en buiten de organisatie
    Zorgnetwerken worden internationaler, waardoor samenwerking en integratie steeds belangrijker worden.

Meer weten over EHDS? Of behoefte aan advies over een plan van aanpak? Neem contact met ons op. We helpen je graag verder.

Neem contact op

Leveranciers van zorg-IT

Voor leveranciers van zorg-IT brengt EHDS een fundamentele set aan verplichtingen met zich mee. Denk aan technische en juridische aspecten, zoals:

  • Veiligheid
    Zorgen dat systemen voldoen aan eisen op productveiligheid, interoperabiliteit en informatiebeveiliging.
  • Certificering en CE-markering
    Aantonen dat systemen voldoen aan de eisen, inclusief het opstellen en bijhouden van technische documentatie en het aanbrengen van een CE-markering.
  • Informatievoorziening
    Gebruikers moeten worden voorzien van duidelijke informatie over het gebruik van het systeem.
  • Herstelmaatregelen
    Corrigerende maatregelen nemen als de systemen niet (meer) aan de eisen voldoen.
  • Meldplicht
    Gebreken aan systemen moeten worden gemeld aan distributeurs, importeurs en markttoezichthouders.

Volg de EHDS-tijdlijn

2026

Publicatie van de Implementation Guides door de EHDS-werkgroep XT-EHR.

2027

Publicatie van implementatie wetten, waarin de verplichting vanuit de EHDS per wet worden vastgelegd. En toewijzen van verantwoordelijke autoriteiten per EU lidstaat die de EHDS verplicht waaronder: Autoriteit voor Digitale Zorg, Health Data Access Body (HDAB).

2029

EHR-systemen zijn verplicht om eerste datacategorieën conform EHDS beschikbaar te stellen: patiëntsamenvatting, het elektronisch voorschrijfbericht en de medicatie-uitgifte.

2031

Datacategorieën worden uitgebreid met beelden en verslagen, medische testresultaten (labuitslagen en verslagen) en ontslagbrieven.

Bereid je goed voor

EHDS vraagt om een strategische aanpak van zorgorganisaties én leveranciers van zorg-IT waar technologie, processen en compliance samenkomen. Zorg dat je goed voorbereid bent op de nieuwe wetgeving. Wil je weten hoe je dit aanpakt of heb je ondersteuning nodig? Neem contact met ons op. Wij helpen je graag verder met de beste aanpak voor jouw organisatie.

Neem contact op

Nieuwe stap in Tijdlijn Landelijke Beeldbeschikbaarheid

Waar tot nu toe alleen het Twiin Portaal kosteloos beschikbaar werd gesteld, is met DUO nu ook een vergoeding voor XDS beschikbaar. Een belangrijk moment, want de keuzes van nu bepalen de databeschikbaarheid van morgen. De voorwaarden voor (zorg)organisaties om aanspraak te maken op deze vergoeding zijn ook bekend. Samengevat dien je onderstaande acties te ondernemen:

1. Selectie leverancier.
2. Deelname aan landelijke afspraken (het Twiin Afsprakensysteem).
3. Aansluiten op landelijke toestemmingsvoorziening Mitz.
4. Koppeling met de “DUO-Brug” (landelijk netwerk van beeldbeschikbaarheid).
5. Voorbereiden van gebruik in de praktijk.

Meer informatie over de vergoeding en de Landelijke Tijdlijn Beeldbeschikbaarheid lees je op vzvz.nl.

Lees meer

Veelgestelde vragen over EHDS

Lees hier de antwoorden op veelgestelde vragen.

  • Wat is de EHDS op hoofdlijnen?

    De European Health Data Space (EHDS) is een verordening ter bevordering van de patiëntenzorg, wetenschappelijk onderzoek, innovatie en beleid in Europa.
    De verordening bestaat uit drie onderdelen:
    1. Primair datagebruik.
    Het beschikbaar stellen over de landsgrenzen heen van elektronische gezondheidsgegevens, en deze te delen met het oog op de verlening van gezondheidszorg.
    2. Secundair datagebruik.
    Het beschikbaar stellen van geanonimiseerde gezondheidsgegevens voor onderzoek, innovatie, beleidsvorming en regelgeving.
    3. Regulering van de zorg-ICT-markt.
    Een open Europese markt voor EHR systemen ter bevordering van zowel primair als secundair gebruik van gezondheidsgegevens.

  • Wat betekent de EHDS voor leveranciers die systemen leveren die onder de EHDS-regulering vallen?

    Leveranciers moeten:

    • Voldoen aan eisen voor interoperabiliteit (dat wil zeggen EEHRxF, het Europese uitwisselformaat, en IHE-transacties voor beelden) en logging voor de volgende 6 datacategorieën:
      Per maart 2029
      1. Patiëntsamenvatting
      2. Digitale recepten
      3. Medicatie uitgifte
      Per maart 2031
      4. Medisch beeldmateriaal & verslagen
      5. Medische testresultaten & verslagen
      6. Ontslagbrieven

    • Aantonen middels een self assessment dat hun systemen voldoen.
    • Gebruikers goed informeren over de werking van hun oplossing met duidelijke documentatie
    • Incidenten en gebreken melden en oplossen

  • Wat is het Europees uitwisselingsformaat voor elektronische patiëntendossiers (EEHRxF)?

    Het European Electronic Health Record Exchange Format (EEHRxF) is een gestandaardiseerd, machineleesbaar formaat dat is ontworpen om de veilige en interoperabele uitwisseling van elektronische gezondheidsgegevens in de hele EU te vergemakkelijken gebaseerd op FHIR. Het maakt de naadloze overdracht van gezondheidsgegevens tussen verschillende softwaretoepassingen, apparaten en zorgverleners mogelijk.

  • Wat betekent de EHDS voor burgers?

    Burgers hebben onder andere recht op:
    • Toegang tot gezondheidsgegevens uit de 6 datacategorieën.
    Per maart 2029
    1. Patiëntsamenvatting
    2. Digitale recepten
    3. Medicatie uitgifte
    Per maart 2031
    4. Medisch beeldmateriaal en verslagen
    5. Medische testresultaten en verslagen
    6. Ontslagbrieven
    • Een digitale download van deze gegevens.
    • Op verzoek gezondheidsgegevens te delen met andere zorgverleners (data portabiliteit) in eigen of ander Europese Lidstaat.
    • Rectificatie van gegevens.
    • Invoeren van eigen gegevens in een EPD-systeem.
    • Zeggenschap over het delen van gegevens, opt-out onder de EHDS.
    • Geïnformeerd worden over een relevante (neven)bevindingen uit onderzoek, tenzij men aangeeft dat niet te willen.

  • Wat betekent de EHDS voor zorgaanbieders?

    Zorgaanbieders hebben recht op:
    • Toegang tot gezondheidsgegevens uit de 6 datacategorieën op gebruiksvriendelijke wijze:
    Per maart 2029
    1. Patiëntsamenvatting
    2. Digitale recepten
    3. Medicatie uitgifte
    Per maart 2031
    4. Medisch beeldmateriaal en verslagen
    5. Medische testresultaten en verslagen
    6. Ontslagbrieven
    • Zorgaanbieder is in staat om op verzoek een download van gezondheidsgegevens te kunnen overhandigen aan burger of aan ander EPD-systeem.
    • Zorgaanbieder kan gezondheidsgegevens over een patiënt opvragen bij zorgverlener in een ander Europees land via MyHealth@EU.
    Na goedkeuring HDAB van een data-aanvraag:
    • Zorgaanbieder stelt geanonimiseerde (of gepseudonimiseerde) gegevens beschikbaar voor secundair gebruik.
    • Zorgaanbieder kan, bijvoorbeeld als onderzoeker, datasets opvragen in een ander Europees land via HealthData@EU.

Meer weten over databeschikbaarheid?

Wil je meer weten over databeschikbaarheid? Lees dan ook onze artikelen over DUO en XDS of bekijk de video over het belang van databeschikbaarheid.