Digitale regie in de patiëntreis bij Vulpius Klinik

Hoe zorg je dat patiënten gedurende het hele zorgtraject goed geïnformeerd zijn, zonder hen te overbelasten? Om die vraag te beantwoorden, combineren we de praktijkervaringen uit de Vulpius Klinik met onderzoeksinzichten rondom de Patient Journey app. Zo ontstaat een helder beeld van de rol van digitale ondersteuning binnen het volledige zorgtraject.

Binnen de zorgpraktijk wordt de rol van patiënten en zorgcliënten in hun eigen behandeling steeds groter. Tegelijkertijd neemt de hoeveelheid informatie toe, terwijl de opnameduur afneemt. Dit vraagt om een andere manier van zorgbegeleiding, zeker binnen Fast Track-programma’s. Patiënten ontvangen namelijk veel informatie, maar kunnen deze niet altijd goed verwerken of in de praktijk toepassen.

Informatie in kleine stappen

Volgens Dr. med. Guido Mohr, Oberarzt bij de Vulpius Klinik in Bad Rappenau, ligt de kracht van Patient Journey in het gefaseerd aanbieden van informatie. In plaats van een eenmalige uitleg ontvangen patiënten informatie op basis van de voortgang van het zorgproces, afgestemd op hun behandeltraject.

Hierdoor blijven patiënten actief betrokken. Ze kunnen informatie opnieuw lezen, zich verdiepen en ontvangen herinneringen voor belangrijke acties. Denk aan voorbereiding op een operatie of praktische zaken rondom opnames. Deze aanpak blijkt effectief: na de introductie van de app in 2016, werd de applicatie in het eerste halfjaar al ruim 620 keer gedownload, met circa 270 actieve gebruikers. Inmiddels ligt dit aantal tussen 400 tot 470 actieve gebruikers voor de behandeltrajecten rondom het plaatsen van totale knie- en heupproteses.

Thomas Timmers en Dr. med. Guido Mohr bij Fast Track Endoprothetik Berlin

Ondersteuning tijdens herstel

De rol van patiënten wordt groter naarmate zorg vaker thuis plaatsvindt. Waar patiënten vroeger meerdere dagen in het ziekenhuis verbleven, gaan ze nu eerder naar huis. Hierdoor verschuift een deel van de zorg naar de thuissituatie. Volgens Thomas Timmers, co-founder van Patient Journey (voorheen Patient Journey App) en onderzoeker aan het Radboudumc, vraagt dit om continue digitale begeleiding.

Via de app ontvangen patiënten dagelijks informatie en ondersteuning. Denk aan instructies voor medicatie, oefeningen en wondverzorging. Hierdoor worden ze gestimuleerd om actief deel te nemen aan hun herstel. Onderzoek laat zien dat dit leidt tot sneller functioneel herstel, betere pijnbeheersing en een hogere patiënttevredenheid. In een gerandomiseerde studie bleken patiënten die de app gebruikten 52% meer kennis over de behandeling te hebben. In de Vulpius Klinik, waar de app sinds 2018 in gebruik is, beoordeelt 98 % van de patiënten de app als nuttig. Opvallend is dat met name patiënten die minder fysiek contact hebben met zorgprofessionals zich door de app vaak juist meer betrokken voelen bij het zorgtraject.

Bereik en adoptie

De schaal waarop digitale ondersteuning wordt ingezet, groeit snel. Inmiddels hebben wereldwijd bijna 2 miljoen patiënten de Patient Journey app gebruikt, met circa 200.000 nieuwe gebruikers in het afgelopen jaar.

Ook oudere doelgroepen blijken goed met de app te kunnen werken. In een studie naar prehabilitatie lag het gebruik van de app op ongeveer 97%, ondanks een gemiddelde leeftijd van 72 jaar. Dit benadrukt dat digitale toepassingen laagdrempelig kunnen zijn, zolang de inrichting ervan aansluit bij de doelgroep.

Digitale voorbereiding werkt

Naast ondersteuning na een behandeling speelt de app ook een rol in de voorbereiding. Prehabilitatie helpt patiënten zich fysiek en mentaal voor te bereiden op een ingreep. Via de app krijgen zij toegang tot oefeningen, voedingsadvies en leefstijlinterventies.

Digitale prehabilitatie laat vergelijkbare resultaten zien als fysieke begeleiding in het ziekenhuis. Tegelijkertijd vraagt deze aanpak minder capaciteit van zorgprofessionals en minder reisbewegingen van patiënten. Dit maakt het een schaalbare oplossing binnen een zorgsysteem dat onder druk staat.

Van informatie naar interactie

Waar de app in veel gevallen start als aanvulling of vervanging van folders en andere informatiemiddelen, liggen de grootste kansen in interactie. Functionaliteiten zoals vragenlijsten, een chatfunctie en PROMs (patiëntgerapporteerde uitkomsten) maken het mogelijk om continu inzicht te krijgen in het herstelproces.

Een toekomstige ontwikkeling die nu wordt onderzocht, is de inzet van kunstmatige intelligentie. In een studie met 100 door patiënten gestelde vragen, bleken AI-gegenereerde antwoorden volgend de zorgprofessionals inhoudelijk correct en empathisch, mits de antwoorden zijn voorzien van context. Dit biedt mogelijkheden om repetitieve communicatie te ondersteunen, terwijl zorgprofessionals de regie behouden.

Implementatie vraagt aandacht

Een succesvolle inzet van de app vraagt om meer dan technologie. Dr. med. Guido Mohr benadrukt dat de adoptie sterk afhankelijk is van hoe actief zorgprofessionals de app onder de aandacht brengen. Wanneer dit structureel gebeurt tijdens consulten groeit het gebruik, maar als zorgprofessionals de app niet actief aanbevelen, dalen de downloadcijfers.

Daarnaast is het belangrijk om de app goed te laten aansluiten op het zorgproces. Niet elk zorgpad is geschikt voor dezelfde mate van standaardisatie. Een duidelijke positionering en actieve betrokkenheid van zorgteams zijn essentieel voor een duurzame implementatie.

Dr. med. Guido Mohr, Oberarzt bij Vulpius Klinik in Bad Rappenau

Naar datagedreven zorg

De toekomst van apps als Patient Journey, ligt in verdere integratie en datagedreven werken. Door het combineren van gegevens uit vragenlijsten, voortgangsmetingen en eventuele wearable data (zoals informatie van een stappenteller), ontstaat een completer beeld van het herstel. Dit maakt het mogelijk om zorg gerichter in te zetten. Sommige fysieke controles kunnen worden verminderd, terwijl andere patiënten juist extra aandacht krijgen. Tegelijkertijd blijft het uitgangspunt dat patiënten zich ondersteund en zeker voelen in hun herstel.

Digitale ondersteuning via Patient Journey laat zien dat technologie waarde heeft als deze aansluit bij de praktijk. Zowel zorgprofessionals als zorggebruikers hebben baat bij een methode waarbij informatie op een gestructureerde wijze wordt aangeboden. Zo ontstaat een zorgproces waarin samenwerking centraal staat en de kwaliteit van zorg zichtbaar verbetert.