Hoe digitale zorg echt waarde toevoegt

Veel zorgprocessen zijn ontstaan door gewoontes. We leveren zorg op een bepaalde manier omdat we dit nu eenmaal zo doen. Op het ICT & Health Congres bespraken Thomas Timmers, medeoprichter van Patient Journey App, en Fleur Maagdenberg, Business Development bij Enovation, hoe digitalisering van de zorg deze gewoontes kan doorbreken. Niet door meer technologie toe te voegen, maar door zorg slimmer, menselijker en passender in te richten.

Maar wat is passende digitale zorg eigenlijk? Thomas omschrijft het als ‘zorg die waarde toevoegt en niet klakkeloos tradities volgt’. In een sector die onder druk staat door personeelstekorten en een groeiende zorgvraag is deze vorm van digitale zorg essentieel.

Gedragsverandering

Volgens Thomas is een gedragsverandering nodig om tot zorg te komen die waarde toevoegt. Bijvoorbeeld door niet meer elke patiënt fysiek te zien, maar alleen als het nodig is. Tegelijkertijd vraagt passende digitale zorg meer eigen regie bij de zorgvrager, zoals actief afspraken voorbereiden, informatie delen en meedenken over het zorgproces.

Van losse apps naar samenhang

Veel zorggebruikers raken het overzicht kwijt door versnippering binnen hun zorgtraject. Verschillende portalen, losse apps, e-mails en vragenlijsten zorgen voor verwarring bij patiënten, cliënten en anderen die bij het zorgproces betrokken zijn. Het Patiëntenportaal en Patient Journey van Enovation laten zien dat het ook anders kan. Samen zorgen ze voor een overzichtelijk geheel van generieke informatie tot en met specifieke informatie over het zorgpad. Hierin gaat algemene informatie (zoals afspraken en dossierinzage) naadloos over in specifieke stappen die passen bij de situatie van de persoon.

Slimme digitale triage

Een voorbeeld van hoe digitale zorg waarde aan het zorgproces kan toevoegen, is goed zichtbaar bij de preoperatieve screening bij het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Het doel van preoperatieve screening is om zoveel mogelijk patiënten digitaal vooraf te beoordelen. Hierdoor kunnen onnodige ziekenhuisbezoeken worden voorkomen. Slimme digitale triage maakt het mogelijk om vooraf te bepalen wie fysiek gescreend moet worden en bij wie telefonische of digitale screening voldoende is. Onderzoek laat zien dat tot wel 70% van de patiënten veilig op afstand gescreend kan worden. Dat levert tijdwinst op, minder onnodige afspraken en een beter voorbereide patiënt.Fitter de operatie in

Een ander voorbeeld is te vinden bij de prehabilitatie van de Noordwest Ziekenhuisgroep. Zij ondersteunen darmkankerpatiënten om fitter een operatie in te gaan. Binnen dit traject draait alles om een goede voorbereiding. In plaats van dure en lastig schaalbare trajecten in het ziekenhuis kunnen patiënten thuis trainen via de app. Met persoonlijke begeleiding, herinneringen en berichten van hun eigen zorgverleners is deze vorm van digitale zorg niet alleen effectief, maar ook kostenefficiënt. Gemiddeld zijn de kosten per patiënt circa € 1.000 lager, terwijl de zorguitkomsten nagenoeg gelijk blijven. Een volgende stap in dit proces is om het patiëntenportaal samen met de Patient Journey App te gebruiken om patiënten stap voor stap te begeleiden.

Zorg op afstand bij COPD

Een tweede situatie waarbij digitale zorg waarde kan toevoegen, is te vinden bij de COPD-zorg, die onderdeel uitmaakt van het Digitaal Gezondheidscentrum (DGC). Bij COPD-patiënten stopt de zorg niet na een behandeling, omdat er sprake is van een continu zorgproces: van lichamelijk tot sociaal welbevinden. Digitale zorgpaden maken monitoring op afstand mogelijk, met vragenlijsten, coaching en leefstijlondersteuning. Zo wordt de zorg bij DGC niet meer geleverd ‘omdat het gepland staat’, maar als op basis van de data en de patiënt zelf blijkt dat het nodig is.

Het DGC creëert door regionale samenwerkingen met ziekenhuizen, huisartsen, VVT en zelfs het sociaal domein zo ketenoverstijgende zorgpaden waarin informatie continu ‘meereist’ met de zorggebruiker. De resultaten zijn veelbelovend: 893 minder herhaalbezoeken in 2024 in vergelijking met 2019, zonder dat dit ten koste gaat van de gezondheid van de patiënt.

Echte waardetoevoeging in de zorg

Door zorgtoepassingen samen te brengen in één dashboard, wordt digitale zorg ook voor de zorgprofessionals werkbaar en waardevol. Passende digitale zorg gaat namelijk niet over weer een extra zorg-app, maar over samenhang, gedragsverandering en technologie die voelt als een logisch verlengstuk van de zorg. Pas dan voegt digitalisering binnen de zorg echt waarde toe.