Regionale zorg vraagt om een regisseur

De druk op de zorg neemt toe. We willen de zorg betaalbaar houden, patiënten een betere ervaring bieden en zorgverleners ontlasten. Tegelijkertijd verschuift de focus steeds meer van ziekte naar gezondheid en van behandeling door individuele zorginstellingen naar samenwerking in de regio. Tijdens het event Zorg & ICT legden Fleur Maagdenberg en Glenn Bruins van Enovation (onderdeel van Legrand Care) uit waarom regionale samenwerking essentieel is.

De noodzaak van regionale samenwerking

In de sessie ‘Regionale samenwerking begint bij het fundament’ gaven Glenn en Fleur aan dat er meerdere redenen zijn om intensiever binnen de regio samen te werken. Zo kunnen diagnoses door samen te werken makkelijker worden gedeeld en kunnen dubbele onderzoeken worden voorkomen. Voor patiënten betekent dit minder ‘van het kastje naar de muur’ en meer samenhang in hun zorgtraject. Het resultaat voor de zorgverleners is een completer beeld van de patiënt en minder schakelen tussen losse applicaties.

Versnippering

Juist daar wringt vandaag de dag vaak de schoen: samenhang in het zorgtraject. Veel zorgverleners werken vanuit hun eigen elektronische patiëntendossier, maar moeten ondertussen communiceren via aparte platforms en data raadplegen in verschillende viewers. Daarnaast moeten zij patiënten dan weer volgen via andere toepassingen voor zorgpaden of thuismonitoring. Het resultaat is versnippering, extra handelingen en risico op het verlies van cruciale zorginformatie.

Eén platform voor de zorgverlener

De ambitie is duidelijk: zorgverleners moeten met één keer inloggen toegang hebben tot alles wat zij nodig hebben voor zorg over de muren van de eigen organisatie. Niet alleen patiëntdata uit meerdere bronnen inzien, maar ook het bekijken van zorgpaden, communicatie met patiënten én samenwerking met collega’s buiten de eigen organisatie. Binnen dit model start de zorgverlener altijd vanuit de patiëntcontext. Via het bronsysteem krijgt hij of zij een 360 gradenzicht met de lopende zorgpaden, recente communicatie, zorgtaken en relevante dossierinformatie. Dat maakt samenwerken eenvoudiger en voorkomt dat informatie over verschillende systemen verspreid raakt.

De opkomst van de regisseur in de regio

Om dit regionaal te kunnen organiseren, ontstaat er in de regio een nieuwe rol die steeds belangrijker wordt: die van regisseur. Dit is geen huisarts of medisch specialist, maar bijvoorbeeld een verpleegkundige telecoach, zorgbemiddelaar of medewerker in een regionaal coördinatiecentrum. De zorgregisseur kijkt overstijgend naar de zorg voor alle cliënten of inwoners binnen een regio. Daarbij wordt breder gekeken dan alleen de medische zorg. Zo kijkt de zorgregisseur ook naar het welzijn en het sociaal domein. Of wanneer een gesprek met een coach of doorverwijzing naar een andere zorg- of welzijnspartner nodig is.

Voor de rol van zorgregisseur is overzicht cruciaal. De regisseur werkt daarbij vanuit een soort cockpit. Zo is het altijd duidelijk welke cliënten worden gemonitord, welke zorgpaden actief zijn, welke signalen of alarmeringen binnenkomen en waar actie nodig is.

Praktijkvoorbeelden van regionale zorg

In verschillende regio’s wordt deze manier van werken al concreet toegepast. Een goed voorbeeld van de zorgregisseur in de rol van telecoach is te vinden bij het Digitaal Gezondheidscentrum. Hier worden zorgpaden regionaal ingezet tussen het ziekenhuis, de VVT en huisartsen. Duizenden patiënten worden hier al begeleid, waarbij de telecoach steeds meer een echte regisseursrol vervult met de focus op zorg en welzijn in de breedte.

Ook beeldzorg laat zien hoe krachtig regionale samenwerking kan zijn. In Noord-Nederland wordt beeldzorg op grote schaal ingezet voor warme overdrachten van complexe patiënten. Verpleegkundigen hoeven niet fysiek naar een academisch centrum te reizen, maar sluiten aan in digitale afspraken. Technisch gezien heel eenvoudig, maar organisatorisch vraagt dit om gezamenlijke afspraken en vertrouwen. Juist deze aspecten maken een regionale samenwerking succesvol.

Zorg op afstand en het regionale netwerk

Het tweede voorbeeld van een rol die de zorgregisseur kan aannemen, is de zorgbemiddelaar. Doordat de focus binnen de zorg ligt op langer zelfstandig thuis wonen, ontstaat de noodzaak van een regisserende rol bij verschillende zorgsignalen. Denk aan persoonsalarmering bij een ongeval, thuismonitoring of medicatiebewaking. Deze signalen komen nu op één plek samen en waar nodig wordt met het regionale zorgnetwerk geschakeld.

Door de zorgsignalen te bundelen in één centrale omgeving kan verpleegkundig personeel sneller en beter reageren. Het gaat daarbij om slimme triage: welk signaal is urgent, welk signaal kan wachten en wie moet er actie ondernemen? Enovation biedt deze vorm van zorgsignalen samenbrengen en beheren nu al op grote schaal aan voor diverse zorgcentrales, zoals Medisch servicecentrum Altide.

De juiste zorg op de juiste plek

Een ander voorbeeld van de invulling van de rol van zorgregisseur zijn de regionale coördinatiepunten die een steeds grotere rol spelen. Bijvoorbeeld bij Verwijspunt020 en Verwijshulp010 in respectievelijk Amsterdam en Rotterdam. Het gaat daarbij niet alleen om de overdracht, maar juist om bemiddeling. Waar is plek, welke setting past het beste bij de patiënt en welke informatie is nodig om een goed doordacht besluit te nemen? Er bestaat daarbij geen blauwdruk voor heel Nederland. Elke regio organiseert de zorg anders, op een manier die past bij de lokale situatie. Wat overal wel geldt, is dat zonder goede integratie en beschikbare data de coördinatie stroperig en foutgevoelig blijft.

Data als sleutel tot succes

Samenwerken staat of valt met data. In Nederland bestaan talloze informatiesystemen, standaarden en infrastructuren naast elkaar. Denk bijvoorbeeld aan FHIR, XDS, LSP en diverse landelijke voorzieningen. In de praktijk betekent dit dat informatie soms via verschillende routes beschikbaar komt. De kracht zit daarbij in het verbinden van al die bronnen. Door zorgdata te integreren en te standaardiseren ontstaat één logisch geheel, onafhankelijk van de onderliggende systemen. Voor zorgverleners en regisseurs betekent dit vooral dat zij eenvoudiger hun taken kunnen uitvoeren. Zij hoeven niet te weten waar data vandaan komt, als het er maar is op het moment dat het nodig is.

Regio’s als Land van Cuijk en Noord-Limburg laten zien hoe bestaande infrastructuren slim kunnen worden benut. Hier zetten zorgmedewerkers XDS niet alleen in voor medische beelden, maar ook om voor gegevensdiensten. Zo ontstaat een netwerk waarin ziekenhuizen, huisartsen, apothekers en paramedici samenwerken op basis van gedeelde informatie.

Integratie maakt het verschil

Door de technologische vooruitgang gaat de ontwikkeling van nieuwe zorgapplicaties steeds sneller. Maar zonder verbinding met lokale databronnen blijven het lege hulzen. De echte waarde van deze zorgapplicaties zit in de integratie in het zorgproces. Geen dubbele registraties, geen telefoontjes om informatie boven water te krijgen, maar samenwerken vanuit één gedeeld beeld. Regionale zorg vraagt om regie. Die regie ontstaat niet vanzelf, maar door technologie, data en samenwerking slim bij elkaar te brengen. Daar ligt de sleutel tot toekomstbestendige en geïntegreerde zorg.